وقتی «لاکچری بودن» سلامت نوزاد را تهدید می‌کند!

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی‌ «خبر بیست» ، در سال‌های اخیر همزمان با فرارسیدن تاریخ‌های خاص تقویمی، بیمارستان‌های کشور با موجی از درخواست‌ها برای انجام سزارین انتخابی مواجه شده‌اند؛ درخواست‌هایی که تنها باهدف ثبت یک تاریخ متفاوت در شناسنامه نوزاد مطرح می‌شود.

تب تولدهای تقویمی؛ پدیده‌ای رو به افزایش

این پدیده که از آن با عنوان «تولد تقویمی» یاد می‌شود، دیگر یک اتفاق محدود و مقطعی نیست. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که در چنین روزهایی تعداد زایمان‌های سزارین در برخی مراکز درمانی به شکل قابل‌توجهی افزایش پیدا می‌کند؛ درحالی‌که بخش قابل‌توجهی از این زایمان‌ها هیچ ضرورت پزشکی نداشته و صرفاً به خواست خانواده‌ها انجام می‌شود.

فردا، پنجم مرداد ۱۴۰۵، نیز یکی از همان تاریخ‌هایی است که بسیاری از خانواده‌ها تمایل دارند فرزندشان در آن متولد شود؛ موضوعی که نگرانی جدی پزشکان، متخصصان زنان و زایمان و مسئولان نظام سلامت را به همراه داشته است.

دخالت در زمان تولد؛ تصمیمی برخلاف روند طبیعی تکامل جنین

متخصصان زنان و زایمان معتقدند رشد کامل بسیاری از اندام‌های حیاتی جنین، به‌ویژه ریه‌ها، در هفته‌های پایانی بارداری تکمیل می‌شود و حتی چند روز تغییر در زمان تولد می‌تواند بر سلامت نوزاد اثرگذار باشد.

به گفته پزشکان، زمانی که مادر و جنین از سلامت کامل برخوردار باشند، بهترین زمان زایمان همان زمانی است که بر اساس شرایط علمی، سن بارداری و نظر پزشک تعیین می‌شود و نه بر اساس تاریخ درج‌شده در تقویم.

کارشناسان تأکیددارند که جلو انداختن یا حتی به تأخیر انداختن زایمان تنها برای رسیدن به یک تاریخ خاص، می‌تواند روند طبیعی بارداری را مختل کرده و خطرات مختلفی برای مادر و کودک ایجاد کند.

سلامتی که با یک تصمیم اشتباه به خطر می‌افتد

نوزادی که پیش از موعد طبیعی متولد می‌شود، ممکن است با مشکلات متعددی روبه‌رو شود؛ از نارس بودن ریه‌ها و اختلالات تنفسی گرفته تا ضعف سیستم ایمنی، کاهش وزن هنگام تولد، نیاز به بستری در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) و حتی بروز برخی مشکلات تکاملی در سال‌های آینده.

در مقابل، به تعویق انداختن غیرضروری زایمان نیز می‌تواند پیامدهای خطرناکی همچون کاهش عملکرد جفت، کمبود اکسیژن‌رسانی به جنین، افزایش احتمال دفع مکونیوم، زجر جنینی و در مادرانی که سابقه سزارین دارند، افزایش احتمال پارگی رحم را به دنبال داشته باشد.

پزشکان هشدار می‌دهند که هیچ تاریخ زیبایی در تقویم ارزش به خطر انداختن سلامت مادری را که ماه‌ها دوران بارداری را پشت سر گذاشته و یا آینده کودکی را که تازه‌پا به زندگی می‌گذارد، ندارد.

افزایش سزارین؛ فاصله با استانداردهای جهانی

مطالعات و گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد که نرخ سزارین در ایران طی سال‌های گذشته رشد قابل‌توجهی داشته است. درحالی‌که سازمان جهانی بهداشت، انجام سزارین را تنها در موارد ضروری و با نرخ حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد منطقی می‌داند، میزان این عمل در ایران طی سال‌های گذشته فاصله محسوسی با این استاندارد پیداکرده است.

کارشناسان معتقدند یکی از عوامل مؤثر در افزایش این آمار، همین تمایل خانواده‌ها به انتخاب تاریخ‌های خاص برای تولد فرزند است؛ اقدامی که نه‌تنها کمکی به‌سلامت مادر و نوزاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند هزینه‌های درمانی، بستری و عوارض پزشکی را نیز افزایش دهد.

بازار سیاه سزارین در روزهای خاص

همزمان با افزایش تقاضا برای انجام سزارین در تاریخ‌های رُند، گزارش‌هایی نیز از شکل‌گیری بازارهای غیررسمی و دریافت مبالغ هنگفت برای انجام این عمل منتشرشده است. کارشناسان معتقدند افزایش چنین تقاضاهایی علاوه بر ایجاد فشار مضاعف بر بیمارستان‌ها و کادر درمان، می‌تواند عدالت در ارائه خدمات درمانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد و ظرفیت مراکز درمانی را از مادرانی که واقعاً به خدمات اورژانسی نیاز دارند، بگیرد.

سلامت مادر و نوزاد خط قرمز نظام سلامت است

سید امین رضایی رئیس شبکه بهداشت و درمان گچساران در گفتگوی اختصاصی با «صبح زاگرس» با اشاره به نزدیک شدن تاریخ ۵ مردادماه ۱۴۰۵ اظهار کرد: با فرارسیدن این تاریخ، ممکن است برخی خانواده‌ها تمایل داشته باشند فرزندشان در یک روز با تاریخ رُند متولد شود، اما باید توجه داشت که سلامت مادر و جنین هرگز نباید قربانی چنین خواسته‌هایی شود.

وی افزود: بر اساس نظر متخصصان، اصرار بر تولد زودتر از موعد طبیعی می‌تواند عوارضی مانند نارس بودن ریه‌ها، مشکلات تنفسی، ضعف سیستم ایمنی، نیاز به بستری در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان و در برخی موارد حتی عوارض ماندگار و جبران‌ناپذیر را برای کودک به همراه داشته باشد.

رضایی با تأکید بر اینکه روند تکامل جنین تا هفته‌های پایانی بارداری ادامه دارد، گفت: هرروز حضور جنین در رحم مادر، فرصت ارزشمندی برای تکامل بهتر اندام‌های حیاتی به‌ویژه ریه، مغز و سیستم ایمنی محسوب می‌شود و کوتاه کردن این زمان بدون دلیل پزشکی، می‌تواند پیامدهای بلندمدتی برای سلامت کودک ایجاد کند.

 تشدید نظارت‌ها در مراکز درمانی گچساران

رئیس شبکه بهداشت و درمان گچساران خاطرنشان کرد: ملاک انجام زایمان، صرفاً تشخیص علمی پزشک متخصص و شرایط بالینی مادر، جنین و سن بارداری است و هیچ‌گونه ملاحظات غیرپزشکی ازجمله انتخاب تاریخ‌های خاص، مناسبت‌های تقویمی یا خواسته خانواده‌ها نباید در تصمیم‌گیری درمانی دخالت داشته باشد.

وی با اشاره به تشدید نظارت‌ها در مراکز درمانی افزود: بازرسی‌های دانشگاه علوم پزشکی و شبکه بهداشت در این ایام افزایش‌یافته و هرگونه سزارین یا ختم بارداری خارج از اندیکاسیون‌های پزشکی به‌صورت جدی موردبررسی قرار می‌گیرد. سلامت مادر و نوزاد خط قرمز نظام سلامت است و هیچ خواسته‌ای نباید جایگزین اصول علمی، اخلاق حرفه‌ای و استانداردهای پزشکی شود.

رضایی ادامه داد: انتظار می‌رود پزشکان، متخصصان زنان و زایمان، ماماها و تمامی کادر درمان با ارائه مشاوره‌های تخصصی، آگاهی‌بخشی و پاسخگویی دقیق به خانواده‌ها، آنان را از پیامدهای تصمیم‌های غیرعلمی آگاه کنند و از انجام هرگونه سزارین غیرضروری خودداری شود.

وی تصریح کرد: خانواده‌ها نیز باید بدانند زیبایی یک تاریخ در شناسنامه، هیچ ارزشی بالاتر از سلامت فرزندشان ندارد. تاریخ تولد تنها چند عدد روی کاغذ است، اما سلامت جسمی و روانی کودک سرمایه‌ای ماندگار برای تمام عمر خواهد بود.

سلامت؛ مهم‌تر از یک تاریخ در تقویم

کارشناسان حوزه سلامت معتقدند فرهنگ‌سازی عمومی، افزایش آگاهی خانواده‌ها و پایبندی پزشکان به اصول علمی، مهم‌ترین راهکار برای جلوگیری از گسترش سزارین‌های غیرضروری است.

مادران باردار باید بدانند که زمان تولد، بخشی از فرآیند طبیعی آفرینش است و هرگونه دخالت بدون ضرورت پزشکی، ممکن است آینده کودک را تحت تأثیر قرار دهد. تصمیم درباره زمان زایمان باید تنها بر پایه نظر پزشک متخصص، شرایط مادر، وضعیت جنین و شواهد علمی اتخاذ شود.

درنهایت، آنچه سال‌ها در ذهن خانواده باقی خواهد ماند، نه یک تاریخ خاص در شناسنامه، بلکه سلامت مادری است که با آرامش دوران بارداری را پشت سر گذاشته و کودکی که بدون عارضه، سالم و ایمن پا به زندگی گذاشته است. اگر امروز تنها به خاطر چند عدد مشابه در تقویم، روند طبیعی تولد تغییر کند، ممکن است هزینه آن سال‌ها بعد با بستری‌های مکرر، مشکلات جسمی یا حسرتی جبران‌ناپذیر پرداخت شود. پزشکان بار دیگر تأکید می‌کنند: بهترین تاریخ تولد، همان روزی است که طبیعت و علم پزشکی آن را مناسب می‌دانند، نه تاریخی که تنها ظاهر زیبایی در تقویم دارد.

انتهای خبر/