نجات دقیقه‌نودی دکل گازی مختار با ورود به‌موقع دادستانی و مدیریت ارشد استان

خبر احتمال باز کردن شبانه دکل حفاری میدان گازی مختار یاسوج تلنگری بود که نشان داد کوچک‌ترین غفلت می‌تواند یکی از مهم‌ترین پروژه‌های انرژی کشور را زمین‌گیر کند. البته با ورود قاطعانه دادستانی و مدیران ارشد استان، موقتاً این خطر رفع شد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خبر بیست، در ساعات پایانی شامگاه دوشنبه، خبر نگران‌کننده‌ای منتشر شد مبنی بر اینکه دکل حفاری میدان گازی مختار به‌صورت شبانه در حال باز شدن و آماده‌سازی برای انتقال است.

بر اساس اطلاعاتی که امروز در دست داریم، خوشبختانه با حضور به‌موقع دادستانی، استاندار و اعضای شورای تأمین استان کهگیلویه و بویراحمد، روند انتقال دکل متوقف شد. مجموعه مدیریت استان نشان داد در این پروژه خاص نمی‌خواهد اجازه دهد اتفاقی رخ دهد که مسیر توسعه استان را سال‌ها به عقب براند. هرچند هنوز نمی‌دانیم چه کسانی و با چه مجوزی این کار را آغاز کردند، اما شواهد نشان می‌دهد اقدام شبانه نمی‌توانست بدون دستور یکی از زیرمجموعه‌های وزارت نفت انجام شود. اما به هر حال اکنون و پس از توقف این اقدام، همه ارکان استان باید بدانند میدان گازی مختار امروز در وضعیتی است که کوچک‌ترین بی‌توجهی می‌تواند آن را از مسیر توسعه خارج کند.

میدان گازی مختار بیش از ۲۰ میلیارد مترمکعب ذخیره گاز دارد؛ ظرفیتی که حتی در مقیاس ملی نیز قابل‌توجه است و از همین رو به‌عنوان سومین قطب ذخیره‌سازی گاز کشور تعریف شده است. امکان ذخیره‌سازی روزانه پنج میلیون مترمکعب گاز در تابستان و تزریق ده میلیون مترمکعب در زمستان، به‌همراه قابلیت تولید روزانه هفت میلیون مترمکعب گاز شیرین، مختار را از یک میدان معمولی به یک پروژه استراتژیک تبدیل می‌کند؛ پروژه‌ای که می‌تواند نقش مستقیم در کاهش ناترازی گاز کشور داشته باشد و همزمان در سطح استان تحولی عمیق ایجاد کند. تبدیل یک استان مصرف‌کننده به تولیدکننده انرژی، اتفاق کوچکی نیست. چنین ظرفیتی می‌تواند سال‌ها جریان سرمایه، اشتغال، صنعت و اعتماد را به استان تزریق کند و کهگیلویه و بویراحمد را از حاشیه توسعه ملی خارج و وارد شبکه راهبردی انرژی کشور کند.

پیشرفت فیزیکی بخش تحت‌الارضی پروژه تا فروردین ۱۴۰۴ به بیش از ۹۰ درصد رسیده بود و تنها آغاز حفاری نخستین چاه توسعه‌ای باقی مانده بود. پس از آن بود که خطر انتقال دکل پیش آمد؛ خطری که اگر وقوع کامل می‌یافت، پروژه را در صف طولانی طرح‌های نیمه‌تمام این استان قرار می‌داد؛ صفی که همه نتایج تلخ آن را می‌شناسیم. پروژه‌هایی که با امید آغاز شدند و امروز جز تابلو و خاک و سازه‌های نیمه‌کاره، چیزی از آنها باقی نمانده است. اگر مسئولان استان از این تجربه‌ها درس نگیرند، مختار نیز می‌تواند به همان سرنوشت گرفتار شود؛ سرنوشتی که احیای آن سال‌ها زمان و میلیاردها تومان هزینه می‌طلبد، آن‌هم در شرایطی که رقابت برای منابع و دکل‌های حفاری در کشور نفس‌گیر است.

اگر این پروژه در همین نقطه متوقف می‌شد، یا اگر در هفته‌ها و ماه‌های آینده دچار فرسایش مدیریتی و مالی می‌شد، دکل مختار دیر یا زود به منطقه دیگری منتقل می‌شد؛ همان اتفاقی که بارها و بارها در پروژه‌های مختلف رخ داده است. دکل حفاری ابزاری نیست که بی‌دلیل در یک موقعیت بماند. اگر کارفرما منابع مالی را تأمین نکند، اگر پیمانکار تحت فشار طلب‌های انباشته قرار گیرد، و اگر دستگاه‌های اجرایی به‌جای حل مشکل فقط صورت‌جلسه بنویسند، دکل به‌سادگی منطقه را ترک می‌کند. انتقال دکل به معنای توقف کامل پروژه و خسارات سنگین فنی است.

پیمانکار پروژه، بنا بر اطلاعاتی که در اختیار داریم، میلیاردها تومان طلب انباشته از دولت دارد، اما با وجود تمام دشواری‌ها کار را متوقف نکرده است. این تصمیم، در شرایطی که بسیاری از پروژه‌های مشابه به‌دلیل کمبود اعتبار تعطیل می‌شوند، نشان می‌دهد پیمانکار تنها برای یک قرارداد مالی در مختار حاضر نشده است. او به منطقه عرق دارد، به اهمیت میدان واقف است و می‌داند اگر این پروژه تکمیل شود، اثر آن نه تنها بر کارنامه یک شرکت، بلکه بر آینده یک استان خواهد ماند. چنین رفتاری نیازمند پاسخ مناسب از سوی دستگاه‌های دولتی است. کسی که با وجود طلب‌های سنگین همچنان پروژه را روی پا نگه داشته است، باید حمایت شود؛ نه اینکه ناخواسته با ایجاد تأخیر و عدم تأمین منابع مالی تحت فشار قرار گیرد.

اکنون که خطر انتقال دکل برای لحظه‌ای رفع شده است، مهم‌ترین وظیفه مسئولان استانی این است که اجازه ندهند پروژه وارد فاز فرسایشی شود. تجربه ثابت کرده پروژه‌های نفتی و گازی وقتی از مسیر اجرایی خارج می‌شوند و در اثر کمبود اعتبارات یا بی‌تصمیمی مدیران به انتظار می‌نشینند، بازگشتشان به چرخه کار به‌مراتب دشوار و گاه ناممکن است. نباید اجازه داد مختار نیز به پروژه‌ای تبدیل شود که هر چند ماه یک‌بار نامش در رسانه‌ها مطرح شود و مردم فقط بخشی از ماجرای توقف یا ازسرگیری آن را بشنوند. سرعت عمل امروز ضامن آینده پروژه است. هر چه تأخیر بیشتر شود، احتمال انتقال دکل و تعطیلی کار بیشتر می‌شود و هزینه احیا نیز بالاتر خواهد رفت.

برای جلوگیری از این مسیر خطرناک، تأمین فوری منابع مالی پروژه ضرورت کامل دارد. دولت باید بدون تعلل و با استفاده از ظرفیت‌های قانونی، از محل منابع اعتباری دیگر، اعتبارات پروژه را به‌طور کامل و سریع تأمین کند. این پروژه، علاوه بر اثرگذاری مستقیم بر توازن گاز کشور، تأثیری جدی بر اشتغال‌زایی دارد؛ آن‌گونه که پیش‌بینی شده است اجرای کامل آن می‌تواند دست‌کم ۱۵۰۰ فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کند. چنین اثری خود به‌تنهایی دلیل کافی برای قرار گرفتن مختار در اولویت‌های ملی است.